بانک احادیث

پيامبر صلى الله عليه و آله:
إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الْأَخْلَاقِ.

براستى كه من براى به كمال رساندن مكارم اخلاق مبعوث شده ام.

مکارم الاخلاق ص 8

امام صادق عليه السلام:
ثُلاثَ مَن أَتَی اللهَ بِوَاحِدَةٍ مِنهُنَّ أوجَبَ اللهُ لَهُ الجَنَّةَ: الإنفاقُ مِن إقتارٍ وَ البِشرُ لِجَمیعِ العَالَمِ وَ الإنصافُ مِن نَفسِهِ.

سه خصلت است که اگر کسی با یکی از آنها نزد خدا رود، خداوند بهشت را بر او واجب گرداند: انفاق کردن با وجود تنگدستی، گشاده رویی با همگان، منصفانه برخورد کردن با دیگران.

کافی(ط-الاسلامیه) ج 2، ص 103

امام صادق عليه السلام:
إنَّ صَاحِبَ الخُلُقِ الحَسَنِ لَهُ مِثلُ أجرِ الصّائِمِ القائِمِ.

آن که اخلاق نیکو دارد، او را پاداش انسان روزه دار شب زنده دار است.

کافی(ط-الاسلامیه) ج 2، ص 100
 

امام صادق عليه السلام:
مَا یَقدَمُ المُومِنُ عَلَی اللهِ عَزَّ وَ جَلَّ بِعَمَلٍ بَعدَ الفَرَائِضِ أحَبَ إلَی اللهِ تَعَالَی مِن أن یَسَعَ النَّاسَ بِخُلُقِهِ.

مومن بعد از واجبات، نزد خداوی عز و جل کاری محبوب تر از این نیاورد که از اخلاق او در راحتی و آسایش باشند.

کافی(ط-الاسلامیه) ج 2، ص 100

امام صادق عليه السلام:
إنَّ سُوءَ الخُلُقِ لِیُفسِدُ العَمَلَ کَمَا یُفسِدُ الخَلُّ العَسَلَ

بد اخلاقی عمل را تباه می کند، همانند سرکه، که عسل را فاسد می کند

کافی(ط-الاسلامیه) ج 2، ص 321

پيامبر صلى الله عليه و آله:
مَن اَحزَنَ مُومِناً، ثُمَّ أعطاهُ الدُّنیا لَم یَکُن ذَلِکَ کَفّارَتَهُ وَ لَم یُوجَر عَلَیهِ.

هر که مومنی را اندوهگین کند و در مقابل همه دنیا را به او بدهد، کفاره گناه او نبوده و پاداشی بر کارش نمی گیرد.

مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل ج 9 ، ص 99 ، ح 10336
 

امام صادق عليه السلام:
كُونُوا دُعَاةَ النَّاسِ بِأَعْمَالِكُم‏

مردم را با رفتارتان [به دين] فرا خوانيد.

قرب الاسناد(ط-الحدیثه) ص 77

کدام کار ،خیر است؟

لا خَيرَ في لَذَّةٍ تُعقِبُ نَدَماً.

در لذّتى كه پشيمانى به دنبال دارد، خيرى نيست.

تحف العقول ص 85

امام على عليه السلام:
مَن أصلَحَ أمرَ آخِرَتِهِ أصلَحَ اللَّهُ أمرَ دُنياهُ؛

كسى كه كار آخرتش را سامان دهد، خداوند كار دنيايش را سامان می ‏دهد.

عده الداعی ص 230
 

پيامبر صلى الله عليه و آله:
إنَّکُم لَن تَسَعوا النّاسَ بِأموالِکُم فَسَعوهُم بِأخلاقِکُم؛

شما با دارایی خود نمی توانید دل همه مردم را بدست آورید پس دلشان را با اخلاقتان به دست آورید.

امالی(صدوق) ص 12 - من لا یحضره الفقیه ج 4 ، ص 394 ، ح 5839
 

امام على عليه السلام:
مَنْ ساءَ خُلْقُهُ مَلَّهُ اَهْلُهُ؛

هر كس بد اخلاق باشد، خانواده ‏اش از او دلتنگ و خسته مى‏شوند.

تحف العقول ص 214 - تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 264 ، ح 5715
 

پيامبر صلى الله عليه و آله:
اَوَّلُ ما يوضَعُ فى ميزانِ الْعَبْدِ يَوْمَ الْقيامَةِ حُسْنُ خُلْقِهِ؛

نخستين چيزى كه روز قيامت در ترازوى اعمال بنده گذاشته مى‏شود، اخلاق خوب اوست.

قرب الإسناد(ط-الحدیثه) ص 46، ح 149

امام على عليه السلام:
حُسْنُ الْخُلْقِ فى ثَلاثٍ: اِجْتِنابُ الْمَحارِمِ وَ طَـلَبُ الْحَلالِ وَ التَّـوَسُّعُ عَلَى الْعِيالِ؛

خوش اخلاقى در سه چيز است: دورى كردن از حرام، طلب حلال و فراهم آوردن آسايش و رفاه براى خانواده.

مجموعه ورام ج 1 ، ص 90 - بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 68، ص 394، ح 63

امام على عليه السلام:
اِذا حَسُنَ الْخُلْقُ لَطُفَ النُّطْقُ؛

با اخلاق نيكو، گفتار نرم مى‏شود.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 255 ، ح 5385
 

امام على عليه السلام:
حَسِّنْ خُلْقَكَ يُخَفِّفِ اللّه‏ُ حِسابَكَ؛
اخلاقت را خوب كن تا خداوند حسابت را آسان گرداند.

امالی(صدوق) ص 210 - مجموعه ورام ج 2 ، ص 164
 

امام صادق عليه السلام:

قَالَ لُقْمَانُ يَا بُنَيَّ إِيَّاكَ وَ الضَّجَرَ وَ سُوءَ الْخُلُقِ وَ قِلَّةَ الصَّبْرِ فَلَا يَسْتَقِيمُ عَلَى هَذِهِ الْخِصَالِ صَاحِبٌ وَ أَلْزِمْ نَفْسَكَ التُّؤَدَةَ فِي أُمُورِكَ وَ صَبِّرْ عَلَى مَئُونَاتِ الْإِخْوَانِ نَفْسَكَ وَ حَسِّنْ مَعَ جَمِيعِ النَّاس‏ خُلْقَكَ؛

لقمان به فرزندش فرمود: فرزندم! از بى‏حوصلگى و بد اخلاقى و بى‏تابى دورى كن كه هيچ دوستى تحمل اين خصلت‏ها را ندارد. در كارهايت آرام و بردبار، در تحمّل زحمات برادران صبور و با همه مردم خوش اخلاق باش.

بحارالانوار(ط-بیروت) ج 13 ، ص 419 ، ح 14
 

امام على عليه السلام:
رُبَّ عَزِيزٍ أَذَلَّهُ خُلُقُهُ وَ ذَلِيلٌ أَعَزَّهُ خُلُقُه‏
چه بسا عزيزى كه اخلاق بدش او را ذليل و چه بسا ذليلى كه اخلاق خوبش او را عزيز كرد.

بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 68 ، ص 396، ح 79

امام على عليه السلام:
اَلسَّيِّئُ الْخُلُقِ كَثيرُ الطَّيْشِ مُنَغَّصُ الْعَيْشِ؛

آدم بد اخلاق بسيار خطا مى‏كند و زندگى‏اش تلخ مى‏شود.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 264 ، ح 5708
 

امام صادق عليه السلام:
لا عَيْشَ اَهْنَأُ مِنْ حُسْنِ الْخُلُقِ؛

هيچ زندگى گواراتر از اخلاق و رفتار پسنديده نيست.

تحف العقول ص 360 - کافی(ط-الاسلامیه) ج 8 ، ص 244 - علل الشرايع ج 2، ص 560
 

امام على عليه السلام:
مَنْ ساءَ خُلْقُهُ ضاقَ رِزْقُهُ؛

هر كس بد اخلاق باشد، روزى‏اش تنگ مى‏شود.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 264 ، ح 5711

امام على عليه السلام:
فى سَعَةِ الاَخْلاقِ كُنوزُ الاَرْزاقِ؛
گنج‏هاى روزى در وسعت اخلاق نهفته است.

تحف العقول ص 98 - كافى(ط-الاسلامیه) ج 8 ، ص 23

توبه بداخلاق
أَبَى اللَّهُ لِصَاحِبِ الْخُلُقِ السَّيِّئِ بِالتَّوْبَةِ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ كَيْفَ ذَلِكَ قَالَ لِأَنَّهُ إِذَا تَابَ مِنْ ذَنْبٍ وَقَعَ فِي أَعْظَمَ مِنَ الذَّنْبِ الَّذِي تَابَ مِنْهُ.

خداوند از آدم بد اخلاق توبه نمى‏پذيرد. عرض شد: اى رسول خدا، چرا؟ فرمودند: چون هرگاه از گناهى توبه كند در ورطه گناهى بدتر از آن كه توبه كرده است مى‏افتد.

بحارالأنوار(ط-بیروت) ج 70 ، ص 299، ح 12

امام صادق عليه السلام:
كَمَالُ الْأَدَبِ وَ الْمُرُوَّةِ فِي سَبْعِ خِصَالٍ الْعَقْلِ وَ الْحِلْمِ وَ الصَّبْرِ وَ الرِّفْقِ وَ الصَّمْتِ وَ حُسْنِ الْخُلُقِ وَ الْمُدَارَاة

كمال ادب و مروت در هفت چيز است: عقل، بردبارى، صبر، ملايمت، سكوت، خوش اخلاقى و مدارا.

مستدرک الوسایل و مستنبط المسایل ج 9 ، ص 38 ، ح 10141

امام على عليه السلام:
تَحَرِّى الصِّدْقِ وَ تَجَنُّبُ الْكَذِبِ اَجْمَلُ شيمَةٍ وَ اَفْضَلُ اَدَبٍ؛

راستگو بودن و پرهيز نمودن از دروغ، زيباترين اخلاق و بهترين ادب است.

تصنیف غررالحکم و دررالکلم ص 217 ، ح 4294

پيامبر صلى الله عليه و آله:

ثَلَاثٌ مَنْ لَمْ تَكُنْ فِيهِ فَلَيْسَ مِنِّي وَ لَا مِنَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَ مَا هُنَّ قَالَ حِلْمٌ يَرُدُّ بِهِ جَهْلَ الْجَاهِلِ وَ حُسْنُ خُلُقٍ يَعِيشُ بِهِ فِي النَّاسِ وَ وَرَعٌ يَحْجُزُهُ عَنْ مَعَاصِي اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ.
سه چيز است كه هر كس نداشته باشد نه از من است و نه از خداى عزّوجلّ. عرض شد: اى رسول خدا! آنها كدامند؟ فرمودند: بردبارى كه به وسيله آن جهالت نادان را دفع كند، اخلاق خوش كه با آن در ميان مردم زندگى كند و پارسايى كه او را از نافرمانى خدا باز دارد.

بحار الانوار(ط-بیروت) ج 66 ، ص 386 ، ح 49