کنش مردم، نقطه اتصال دیروز و امروز است / تاریخ در معنا تکرار می‌شود، نه در شکل

به گزارش روابط عمومی موسسه اندیشه شهید آوینی، فیلم سینمایی «بازی خونی» به کارگردانی حسین میرزامحمدی، روایتی از واقعه ۶ بهمن ۱۳۶۰ در آمل است، حادثه‌ای امنیتی ـ اجتماعی که با حضور و کنش مردم به نقطه پایانی رسید. این فیلم که قرار بود در زمان دیگری اکران شود، در نهایت در شرایطی از تلویزیون پخش شد که جامعه تحت تأثیر حملات نظامی و فضای التهاب‌آمیز منطقه قرار داشت.
مسعود هاشمی‌نژاد، نویسنده این اثر، با اشاره به تأثیر این هم‌زمانی گفت: این جابه‌جایی قاعدتاً در همذات‌پنداری مخاطب اثر می‌گذارد و پیام فیلم را به حرف روز تبدیل می‌کند. وقتی مخاطب از نظر احساسی تحت تأثیر فضای جنگ یا ترور قرار دارد، در یک ناخودآگاه جمعی به هر تولید رسانه‌ای با این مضمون واکنش نشان می‌دهد؛ چه مثبت و چه منفی.
وی با تأکید بر اینکه معناهای تاریخی الزاماً تغییر نمی‌کنند، اما فرم‌ها دستخوش دگرگونی می‌شوند، افزود:ما در خصوص تاریخ حرف نمیزنیم در خصوص فکت هایی سخن میگوییم که تاریخ سازند. این فکت‌ها در ساحت ماهوی تغییرناپذیرند، اما در ساحت صوری شکل عوض می‌کنند. کودتای ۲۸ مرداد، اتفاقات پس از خرداد ۶۰ و حتی وقایع اخیر، شاید در ظاهر متفاوت باشند، اما در معنا به ایجاد هژمونی آمریکایی اشاره دارند.

نویسنده «بازی خونی» با نگاهی به نسبت فیلم با امروز جامعه تصریح کرد: بیشترین شباهت میان گذشته و اکنون در کنش مردمی است؛ مردمی که در هر دو مقطع، چیزی را نخواستند و برای این نخواستن به میدان آمدند و معادله را تغییر دادند. البته این نخواستن را نباید به معنای پذیرش بی‌کم‌وکاست وضعیت موجود یا نفی کامل آن تعبیر کرد.
هاشمی‌نژاد تأکید کرد که بازخوانی چنین وقایعی باید با نگاهی عقلانی همراه باشد و گفت: پس از عبور از بحران، عاقلانه است نقاط ضعف را شناسایی کنیم و در بازسازی آن چیزی که در بهمن ۵۷ خواست اکثریت بود، دوباره تلاش کنیم.
وی درباره پخش تلویزیونی آثار تاریخی ـ امنیتی در شرایط بحرانی نیز اظهار داشت: پخش این آثار صرفاً روایت تاریخ نیست. وقتی در میانه جنگ، فیلمی مثل «خدای جنگ» را می‌بینید، احساس می‌کنید تمام تاریخ روبه‌روی شما مجسم شده؛ می‌فهمید از کجا به اینجا رسیده‌ایم و حتی می‌توان حدس زد به کجا خواهیم رفت. این همان پیام معاصر است؛ درک یک برهه تاریخی بدون اینکه در آن زیسته باشید.
این نویسنده با اشاره به خطرات مواجهه شعاری با چنین فیلم‌هایی گفت: مهم‌ترین خطر، برداشت شعاری و تبدیل شدن اثر به یک پروپاگاندای پرزرق‌وبرق اما خالی است. راه جلوگیری از این اتفاق، ارائه درست اثر و ایجاد یک فضای گفت‌وگومحور است؛ فضایی که موافقان و مخالفان بتوانند بحث فنی کنند، نه ژورنالیستی و هیجانی.
هاشمی‌نژاد در پاسخ به این پرسش که اگر «بازی خونی» امروز نوشته می‌شد چه تغییراتی می‌کرد، گفت: محورهای مربوط به حضور مردم در جمع شدن غائله آمل می‌توانست پررنگ‌تر شود و بخش‌های تهدید و ترور نیز از نظر امنیتی پیچیدگی بیشتری پیدا کند. همچنین سکانس‌هایی که به‌دلیل طولانی شدن حذف شدند، به فیلم بازمی‌گشت؛ به‌ویژه صحنه‌هایی که به جنگ و سهم‌خواهی اپوزیسیون حاضر در جنگل بر سر چیزی می‌پرداخت که اساساً وجود نداشت؛ مصادره مردم به نفع خودشان.
وی در پایان با اشاره به نقش تلویزیون در شرایط امروز جامعه گفت: نمی‌توان رسالت تلویزیون را در چند عبارت خلاصه کرد؛ به‌ویژه در دوره‌ای که جنگ روایت‌ها می‌تواند به جنگ‌های واقعی منجر شود. تلویزیون نیازمند تحول نگرش در سطح کلان است؛ تحولی شجاعانه که بتواند نبض جامعه را بگیرد، تغییرات اجتماعی را بپذیرد و خود را بیش از پیش به نسل جوان نزدیک کند.